Interventie van Natacha Mugisi Tchitembo tijdens het weekend Actie en Contemplatie, georganiseerd door House of Compassion in het Rock-in-Squat.
Beste leden van House of Compassion,
Beste deelnemers,
Beste broeders en zusters,
Ik dank u voor de uitnodiging die mij vandaag is gedaan.
Uw instelling draagt een sterke naam: House of Compassion,
Een huis, en een compassie.
Twee woorden die voor ons, vrouwen zonder papieren, geen concepten zijn, maar levensnoodzakelijke behoeften.
In de christelijke traditie is mededogen geen emotie, maar een verantwoordelijkheid.
Vandaag kom ik tot u spreken namens het Comité van Vrouwen zonder Papieren, waarvan ik een van de woordvoerders ben,
Namens het collectief De Echo van de Stem, waarvan ik de oprichtster ben,
Namens de bezetting De Goddelijke Genade, waarvan ik de initiatiefneemster en coördinatrice ben,
En namens al diegenen die men niet ziet, maar die God nooit is opgehouden te zien.
De werkelijkheid van vrouwen zonder papieren:
Een kwestie van menselijke waardigheid
De Kerk herinnert ons eraan dat
ieder mens geschapen is naar Gods beeld.
En toch leven in onze samenlevingen
vrouwen en kinderen zonder erkenning,
zonder veiligheid,
zonder rechten.
Een vrouw zonder papieren zijn,
is leven in dagelijkse angst:
angst voor controle,
angst voor verklikking,
angst voor uitzetting.
Sociaal
werken wij vaak in essentiële,
maar onzichtbare sectoren:
zorg, schoonmaak, begeleiding.
Cultureel
worden wij tot stilte gereduceerd.
Onze stemmen worden niet als legitiem beschouwd.
Politiek
zijn wij afwezig in de besluitvormingsruimtes,
terwijl de beslissingen ons rechtstreeks treffen.
Deze werkelijkheid is niet alleen sociaal.
Zij is moreel.
Zij is spiritueel.
Het woord als weg van bevrijding
In de Bijbel
begint God altijd met het horen van de kreet.
“Ik heb de ellende van mijn volk gezien,
Ik heb zijn kreet gehoord.”
(Exodus 3,7)
Ook wij hebben geroepen.
Maar lange tijd luisterde niemand.
Daarom hebben wij ervoor gekozen om collectief het woord te nemen.
Het woord is voor ons een daad van bevrijding geworden,
een daad van geloof,
een daad van geweldloos verzet.
De Onzichtbaren:
Wanneer zang gebed en protest wordt
Zo is het koor van het Comité ontstaan:
De Onzichtbaren
In de christelijke traditie
is zang een gebed.
Maar het is ook een proclamatie.
Onze liederen zijn hedendaagse psalmen.
Zij spreken over ballingschap,
over wachten,
over hoop.
Wanneer wij in de openbare ruimte zingen, doen wij wat de profeten deden: wij herinneren de samenleving aan haar verantwoordelijkheden.
Kunst en bewustzijn: de kandidaat zonder papieren
Onze weg kruiste die van kunstenares Anna Rispoli.
Met haar
namen wij deel aan een krachtige actie:
de symbolische kandidatuur
van een vrouw zonder papieren
een rol die ik belichaamde
“De burgemeester van de twintigste gemeente” tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.
Deze actie stelde een diep ethische vraag:
Kunnen we over rechtvaardigheid spreken wanneer een deel van de bevolking geen enkele politieke stem heeft?
Deze artistieke daad opende een ruimte voor reflectie,
niet tegen de instellingen,
maar om de gewetens wakker te schudden.
Wij hebben ook een memorandum geschreven waarin u onze verschillende eisen kunt terugvinden.
Een huis voor vrouwen en kinderen: De Goddelijke Genade
In mijn christelijke traditie
is het huis een heilige plaats.
Gezien de precaire situatie van de vrouwen van het Comité
en hun kinderen
is het idee ontstaan om een ruimte van opvang, veiligheid en heropbouw te creëren.
Zo is De Goddelijke Genade ontstaan.
Deze naam drukt onze diepe overtuiging uit:
waardigheid moet niet verdiend worden,
zij wordt door God geschonken.
De Echo van de Stem: Het Onzichtbare laten weerklinken in de instellingen
Het collectief De Echo van de Stem is ontstaan opdat onze woorden niet opgesloten zouden blijven.
Een echo
is een stem die door muren heen gaat.
In deze geest hebben wij
zeven burgemeesters ontmoet,
niet in een logica van confrontatie,
maar van verantwoordelijk dialoog.
Wij hebben hen een duidelijk project voorgesteld:
– de nood aan een gebouw,
– een waardige plek,
– een ruimte van gedeelde menselijkheid.
Conclusie
Een oproep tot actieve mededogen
Ik eindig met een oproep.
Mededogen is niet alleen een gevoel.
Het is een engagement.
Vandaag
vragen wij de Kerk niet om in onze plaats te spreken.
Wij vragen dat zij met ons meeloopt.
Want elke onzichtbare vrouw is een zuster.
Want elk kind zonder veiligheid is een kind van God.
Wij zijn hier.
Wij bestaan.
En wij zullen de echo van de stem blijven laten horen.
Ik dank u.
Foto van het koor van het Comité van Vrouwen zonder Papieren tijdens de afsluiting van de reflectiedagen “Actie en Contemplatie”, georganiseerd door House of Compassion op 9 en 10 januari 2026 in Rock-in-Squat.
