Euronight voor rechtvaardigheid in Palestina

In het kader van onze solidaire vastenweek voor gerechtigheid in Palestina vindt op dinsdag 17 juni, in House of Compassion, van 19.30 tot 21.30 uur, een Euronight met poëzie plaats, met de Ierse dichter Stephen Mulligan, gecombineerd met de getuigenis van de Franse arts Pascal André, die in Gaza heeft gewerkt en ons de oproep had doorgegeven om de fakkel over te nemen in deze solidaire vastenactie van de Europese beweging “Hongeren voor rechvaardigheid in Palestina”. Dit wordt gevolgd door een informele discussie.

Aarzel niet om ons solidair te vergezellen bij deze actie voor gerechtigheid in Palestina.

Over de solidaire vastenactie voor rechvaardigheid in Palestina en wat we hopen te bereiken

Brigitte Herremans: een geëngageerde blik op gerechtigheid in Palestina

Op maandagavond 16 juni, ter opening van de week, verwelkomen we Brigitte Herremans om 19.30 uur in House of Compassion. Zij zal ons meenemen in het thema van de actieweek ‘Honger naar gerechtigheid in Palestina’.

Brigitte Herremans is een Midden-Oostenexpert die 15 jaar heeft gewerkt voor Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen als verantwoordelijke voor deze regio. Ze staat bekend om haar inzet voor Palestijnse rechten en haar kritische analyse van het Israëlisch-Palestijnse conflict.

Ze heeft talrijke lezingen en toespraken gegeven over de Palestijnse kwestie, waarin ze de schendingen van de mensenrechten en de obstakels voor vrede belicht. Haar werk is gericht op het sensibiliseren van het publiek over de realiteit ter plaatse en het bevorderen van een oplossing gebaseerd op respect voor het internationaal recht.

Sinds 2016 mag ze Israël en Palestina niet meer binnen, maar ze blijft de situatie op de voet volgen en onderhoudt contacten met inwoners van Gaza.

Persconferentie

📅 Datum: 16 juni 2025 🕙 Tijd: 10:00 📍 Locatie: House of Compassion, Brussel

Beste vrienden, journalisten en partners,

Wij nodigen u graag uit voor onze persconferentie, die het begin markeert van onze vijfdaagse solidaire vastenactie “Honger naar gerechtigheid voor Palestina”, georganiseerd door House of Compassion en het collectief Palestinian Refugees for Dignity. Deze actie bouwt voort op de bewegingen “Hunger Strike for Justice in Palestine” en “Faim de Justice pour la Palestine”.

We zijn vereerd Ludo De Brabander te mogen verwelkomen als hoofdspreker bij de start van deze actie. Als vredesactivist en expert op geopolitieke kwesties heeft hij zich herhaaldelijk ingezet voor de rechten van Palestijnen en tegen het geweld.

Daarnaast verwelkomen we ook:

  • Dominique Willaert, schrijver en sociaal activist, die recent een solidariteitsavond voor Gaza medeorganiseerde en opriep tot dringende humanitaire hulp en sancties tegen mensenrechtenschendingen.
  • Dalila Hermans, journalist en auteur, die een open brief ondertekende waarin België werd opgeroepen om concrete maatregelen te nemen tegen de blokkade en het geweld in Palestina.
  • Andere sprekers die nog bevestigd moeten worden en het gesprek verder zullen verrijken.

Deze persconferentie zal ook het officiële startpunt zijn van de kunstinstallatie van Alain De Clerck, wiens werk een sterk geëngageerde en participatieve dimensie heeft.

  • “Recognize Palestine”, een artistieke actie waarbij een gigantische Palestijnse vlag van 280 m² werd uitgerold op de rotonde van Schuman in Brussel, als symbool voor de stem van 900.000 ondertekenaars van een petitie voor Palestijnse erkenning.
  • “De Poort van Vrede”, een interactieve sculptuur waarbij de Israëlische en Palestijnse vlag samen wapperen zodra twee mensen elkaar de hand reiken boven een groene lijn, als teken van verzoening en dialoog.

Deze installatie, zichtbaar gedurende de volledige vastenactie, zal een ruimte van reflectie en bewustwording bieden die perfect aansluit bij onze mobilisatie.

Tijdens deze persconferentie zullen we ook de grote lijnen van het programma voor de komende dagen bespreken, inclusief ontmoetingen, sensibiliseringsmomenten en actiemomenten. De grote meerderheid zal aanwezig zijn en u zult hen kunnen ontmoeten tijdens dit lanceermoment.

De vastenden zullen aanwezig zijn en u zult hen kunnen ontmoeten tijdens dit lanceermoment.

Wij hopen u te mogen verwelkomen om samen in dialoog te gaan, steun te betuigen en deze oproep tot gerechtigheid mee te helpen verspreiden.

📧 Contactinformatie: 0473/27.10.27 alliet.d@skynet.be

Met onze diepste dankbaarheid en vastberadenheid, Het team van House of Compassion & Palestinian Refugees for Dignity

Foto Instagram Vincengenovese Oggi Euronews Interview Daniel Alliet

Soefi-Concert

Op de voetsporen van Rumi

Wanneer? op zondag 13 april om 14:00 tot 16:00
W aar? House of Compassion

Laat je mee varen op een zee van virtuoze stemmen en improvisaties, trancezangen en mysterieuze poëzie uit de moslimwereld.

Sama Abdulkadir Dikici en zijn Soefi-groep nodigen uit.

Abdulkadir Dikici (1963, Konya) is afkomstig uit Turkije en docente een economie aan de Marmara Universiteit. Maar naast z’n handelsactiviteiten liet hij zich ook leiden door zijn culturele en spirituele erfenis. Sinds juli 2016 woont Dikici in België, waar hij effectief zijn bijdrage levert aan de gemeenschap via zakelijke activiteiten, sociale betrokkenheid en het organiseren van Mevlevi Sama-ceremonies. Met soefi-concerten dus, geïnspireerd door Jalal ad-Din Rumi, een religieuze dichter uit de Middeleeuwen.

Rumi werd in 1207 geboren in de stad Balch (in het huidige Afghanistan). Hij is een van de belangrijkste personen uit de Perzische dichtkunst. Rumi was ook de leidende figuur van de soefibeweging in het middeleeuwse Konya. Hij filosofeerde er over verdraagzaamheid, zette zich af tegen oorlog. Hij creëerde onder andere de dans Sema en stichtte de derwisj-orde Mevlevi, een soefi-orde van mystici, religieuze dansers en muzikanten. In de dans draaien de gecombineerde Semazen (wervelende derwisjen) om hun as, waarbij zij mediteren en de naam van God aanroepen. 

Inschrijving info@bop.brussels – 02/210.04.60

Op het programma een inleiding over soefi-misticus Djalal ad-Dîn Rûmî en vervolgens muziek, dans en recitatie door Sama Abdulkadir Dikici en zijn Soefi-groep. Afsluiter koffie met gebak.

Een samenwerking van House of Compassion – Rumi Centre en het Brussels Ouderenplatform.

Esquisse

Ambient-muziek

Wanneer? op zaterdag 12 april om 16:00 tot 21:00
Waar? House of Compassion

Kom luisteren en ontdekken hoe lokale artiesten in 4 sets een sfeer van rust en contemplatie creëren. Ontdek een inclusieve ruimte die diversiteit omarmt en culturele uitwisseling bevordert.

Er zullen vier artiesten optreden: Suzan Peeters, Mostafa Taleb, Mélodie Blaison en Yab (Fenêtre Ovale).

Je kan het initiatief ondersteunen met een vrijwillige bijdrage.

Iedereen recht op wonen! – verslag zaterdag 4/5/2024

Auteur: S. Geldof —

Art. 3 van de Brusselse huisvestingscode stelt: IEDEREEN HEEFT RECHT OP EEN BEHOORLIJKE WONING

en toch is dit recht in de praktijk niet voldaan voor een aantal groepen, die ook de ‘onzichtbaren’ genoemd worden: mensen zonder papieren, mensen die de gevangenis verlaten, mensen die uit hun huis gezet worden. Zij kwamen getuigen over hun ervaringen. Ook een vertegenwoordiger van de Brusselse Bond Recht op Wonen was aanwezig en reageerde. 

La Voix des Sans Papiers  (VSP) ijvert al 10 jaar voor de rechten van de eerste doelgroep. Mensen wiens asielaanvraag geweigerd is hebben geen enkel recht: als hen onrecht aangedaan wordt, kunnen ze bijv. niet naar de politie gaan. Wat hen uiteraard heel kwetsbaar maakt. En toch… sinds de wet-Onkelinx uit ’93 kunnen gemeentebesturen leegstaande gebouwen opvorderen voor daklozen, helaas wordt die zelden toegepast. Tijdens hun 10 jarige bestaan heeft VSP al 23 gebouwen bezet, waar ze telkens ook weer uitgezet worden. Voor hen is regularisatie op basis van duidelijke en permanente criteria de oplossing uit deze onhoudbare situatie. 

Rock in Squat is een ander collectief dat een honderdtal mensen zonder papieren, waaronder veel alleenstaande vrouwen en kinderen groepeert. Ze vormen een heterogene groep, wat hun kracht is, vertellen Rim, Nezha en Emmerance. Momenteel verblijven ze, met steun van de gemeente, in een gebouw aan de Kroonlaan waar ze echter binnenkort weer moeten wijken voor een opvangcentrum van Fedasil. Ook bij hen wegen de uitzettingen en het gebrek aan een ankerplaats heel zwaar, praktisch (bijv. verlies van belangrijke papieren) en mentaal (kinderen worden losgerukt uit hun school context). Zij vragen een duurzame oplossing, mededogen van de Belgische bevolking. 

Loïc Manche van de Brusselse Bond voor het Recht op Wonen (BBRW) beaamt dat de wet-Onkelinx het legale kader biedt om alvast het recht op wonen te laten gelden en dat regularisatie een duurzame oplossing zou bieden. 

Philippe Defeyt is mede oprichter van Plateforme Sortants de Prison, een vzw die mensen die de gevangenis mogen verlaten, begeleidt in, o.a. hun zoektocht naar een woning. Sommigen hebben gelukkig een netwerk waar ze terecht kunnen, anderen helemaal niet. Zij ondervinden in de praktijk dat het huidige systeem van het gevangeniswezen hen niet echt voorbereidt op deze situatie. Vaak hebben ze geen geldige identiteitskaart, krijgen ze enkel medicatie voor 3 dagen mee, en vaak is het tot het laatste moment onduidelijk of iemand vervroegd vrij kan komen. Het platform beschikt over 4 à 5 woningen voor tijdelijke opvang en 6 vrijwilligers. De begeleiding begint idealiter al 1 jaar op voorhand, zodat men kan zicht krijgen op de noden van de persoon. Concreet begeleiden ze hen bij de praktische zaken zoals contracten afsluiten bij leveranciers en andere administratieve stappen zetten. Hun aanpak is altijd complementair aan andere, bestaande vormen van hulpverlening. 

Ze ondervinden vooral dat er een tekort is aan 1 persoons woonsten, inderdaad, na een lang leven in gemeenschap hunkert men naar een eigen ruimte. Er is een enorme schaarste op de markt en soms gelden er extra beperkingen voor deze doelgroep. De morele, warm menselijk steun die de vrijwilligers brengen is van onschatbare waarde om de re-integratie in de maatschappij te realiseren!

Tam Blodiau van het Front Anti-expulsions leert ons er 3 types van uitzettingen zijn: (1) Juridische uitzettingen (11 per dag in Brussel) omwille van achterstallige huur (2) administratieve uitzettingen omwille van niet conformiteit van de woning (3) beëindiging van huurcontracten omwille van renovatie, waarna de huurprijs verdubbelt, zelfs verdrievoudigt, en zo dus de facto niet meer toegankelijk is voor de persoon die er woonde. Mensen die uit hun huis gezet worden kan je beschouwen als slachtoffers van geweld, het is heel ingrijpend, zeker als je er alleen voor staat. Ook in de rechtbank ondervinden zij een vorm van geweld, in de manier waarop ze bejegend of beschreven worden. Het Front ijvert dan ook voor geen uitzettingen uit te voeren zonder herhuisvesting (gemiddeld duurt het 11 maanden voor iemand opnieuw een stabiele woning vindt). Ze wijzen er ook op dat het aandeel sociale woningen in België veel lager is dan in de buurlanden: 7% t.o.v. 18% in Frankrijk (waar men spreekt van een crisis) en 30% in Nederland. Kan je als maatschappij tolereren dat een fundamenteel recht als dat op huisvesting is de facto gedicteerd wordt door de privé markt?

Veel mensen kunnen hun huur niet meer betalen. Loïc van BBRW verwijst naar het rooster van referentiehuurprijzen, dat aangeeft of een woning aan een aanvaardbare prijs wordt verhuurd. Deze is echter opgesteld op basis van effectieve huurprijzen en weerspiegelt dus de markt, eerder dan een richtlijn te stellen. Men vraagt een meer correcte maatstaf (niet gedicteerd door vraag en aanbod). Zij stellen ook vast dat, in de rechtspraak rond huurgeschillen, er minder evenwicht is tussen de partijen, dan bijv. bij de arbeidsrechtbank waar werknemer en werkgever op gelijke voet staan. 

Bij de vragenronde wordt geopperd om de strijd op de verschillende fronten te combineren, zodat ze elkaar versterken. Ons sociaal systeem is niet echt afgestemd op de realiteit, en op vele vlakken zelfs disfunctioneel.  Er is nood aan een globaal opkomen voor de rechten van onzichtbaren. Deze ontmoeting gaf inderdaad een duidelijk zicht op de ervaringen van de betrokkenen en mogelijke pistes tot verbetering.   

 

Na afloop kon iedereen aanschuiven aan de lange tafel voor een lekkere verse soep, brood en beleg. Mensen met en zonder papieren konden samen aan één tafel, impressies en verdere ideeën uitwisselen.

 

Omdat iedereen telt! – verslag zaterdag 2/3/2024

Auteur: L. Valgaeren —

Op zaterdag 2 maart ll. ging in het ‘House of Compassion’ te  Brussel de eerste van een reeks ‘ontmoetingen’ door rond het  thema ‘Verbinding’, meer bepaald rond de slogan ‘Omdat iedereen telt! Extreemrechts, nee bedankt!’.

Mark Michiels, coördinator van de Louis-Paul Boon-kring die ook in het Brusselse actief is, startte met een korte schets van de campagne rond extreemrechts. Die gaat oorspronkelijk terug naar het eind van de jaren ‘90 toen het Vlaams Blok zich op de kaart zette toen commissaris De Mol van Schaarbeek die zich kandidaat stelde in Brussel. Dit feit vormde toen de aanleiding voor een actie van ca. 250 verenigingen die in het Brusselse krantjes tegen het Vlaams Blok in de brievenbussen postte.

Ondertussen zijn we maart 2024 en zou het Vlaams Belang volgens recente opiniepeilingen 28% van de kiezers halen. Onder meer dit vooruitzicht heeft gemaakt dat er een campagne gestart is van meerdere organisaties onder de titel ‘Het verborgen gelaat’.  Deze campagne probeert de publieke opinie te sensibiliseren voor de verborgen agenda van extreemrechts en de kiezers aan te zetten in het najaar niet voor extreme partijen te stemmen.

Daarbij verwees Mark Michiels, bij wijze van voorbeeld, naar de politieke beslissingen die recentelijk door de regering Meloni in Italië genomen zijn en die duidelijk een bedreiging vormen voor de democratie aldaar en in het bijzonder voor de rechten van mensen die het in dat land zo al moeilijk hebben.

Willen wij het hier bij ons niet zo ver laten komen en de mensen die al in moeilijke omstandigheden moeten leven (o.m. wonen, energie, werk, gezondheidszorg) niet nog verder de dieperik induwen, dan moet er dringend actie ondernomen worden.

Het model dat de campagne ‘Het verborgen gelaat’ daarbij voorstaat is de dialoog: met elkaar spreken, luisteren naar elkaar, samen nadenken en eventueel actie ondernemen. Daartoe werd ondertussen allerhande materiaal aangemaakt zoals een krant, een vormingsaanbod van twee voormiddagen op verschillende locaties, een gezelschapsspel en worden er verschillende culturele projecten opgezet o.m. met dichters.

Het gezelschapsspel is specifiek ontwikkeld om de dialoog met mensen met een andere visie aan te gaan en in de mate van het mogelijke samen in beweging te komen. Het spel werd trouwens in de voormiddag met de aanwezigen kort uitgeprobeerd en gaf de nodige animositeit aan het gebeuren.

 

Christijn Terlingen, coördinator van Hart Boven Hard  stelde de beweging voor.  Zij profileert zich sinds 2014 als een beweging van, door en  voor het volk, als een basisdemocratie als het ware. Ze stelt duidelijk dat het er in onze samenleving anders aan toe kan gaan dan door een radicale of rechtse politiek maar onderstreept daarbij uitdrukkelijk dat dat vooral lokaal moet gebeuren en in stappen.

Christijn gaf daarop in met concrete voorbeelden van  (geplande) plaatselijke acties en benadrukte daarbij het belang van het verbreden van de sociale strijd, ook op parlementair niveau, beroep te doen op de creativiteit van mensen en verenigingen en te focussen op diversiteit van het beoogde publiek, daarbij zeker de vluchtelingen niet vergetend.

Belangrijke momenten van ‘Het Groot verzet’ zijn : grote manifestaties, de ‘rode driehoekacties’ (naar analogie van de rode driehoek die bepaalde groepen tijdens het naziregime moesten opspelden omdat zij buiten de gangbare maatschappelijke normen vielen) en het ronselen van ‘verzetslieden’, d.w.z. mensen die bereid zijn in actie te komen tegen het dreigend extremisme. Zo zal er onder meer op 24 maart e.k. een grote anti-discriminatiebetoging doorgaan aan Brussel-Centraal. Vandaar ook de oproep is: allen daarheen!

Verder werd het boek van Marijke Persoone ‘Wiens belang‘ toegelicht, het geeft duidelijk inzicht in een aantal belangrijke thema’s in het partijprogramma van Vlaams Belang, dat beweert op te komen voor gewone mensen. Je vindt er informatie over ‘de welvaartstaat’, wie schrijft het partijprogramma? wat is ‘solidarisme’? Wat zijn consequenties voor het middenveld?  In haar boek stelt Persoone ook echte sociale alternatieven voor en geeft ze voorbeelden van kleine verzetsdaden. Dit is dus ook een rijke bron van informatie voor wie het gesprek over extreemrechts wil aangaan.

 

Om de samenkomst af te sluiten werd er warme soep en een broodmaaltijd aangeboden wat door alle aanwezigen erg gewaardeerd werd, te meer omdat het niet bepaald warm was in de kerk. Langs deze weg dus nogmaals hartelijk dank aan allen die zich zowel inhoudelijk als praktisch ingezet hebben voor het welslagen van deze bijeenkomst!!

 

Vooruit in de strijd tegen armoede! – verslag zaterdag 3/2/2024

Auteur: L. Valgaeren —

Op zaterdag 3 februari ll. ging in het House of Compassion een voormiddag door rond het thema ‘Vooruit in de strijd tegen armoede’. Omwille van de weersomstandigheden weken we uit naar Het Anker, het sociaal restaurant in de Marcqstraat.

Er waren drie bevlogen sprekers die ons elk op een eigen manier mee namen in hun strijd tegen armoede.

Memorandum 2024

Christa Matthys (Brussels Platform tegen Armoede) – memorandum 2024 aan de beleidsvoerders

Zij had het vooral over het memorandum dat het platform in het voorjaar zal publiceren, samen met nog andere organisaties. Dit document kwam tot stand op basis van input geleverd door mensen in armoede. Dit memorandum stelt vier ‘speerpunten’ voorop die als ingangen kunnen gezien worden voor hun eisen:

  1. de structurele verankering van de participatie aan het beleid van mensen in armoede en dit op alle niveaus;
  2. het garanderen van een kwalitatieve dienstverlening voor hen , zowel in de publieke als in de private sector; dit in de context van steeds verregaander digitalisering
  3. het beter reguleren van de private huurmarkt door a) de huurprijzen af te stemmen op het inkomen van eventuele huurders, b) het voorkomen van speculatie op de huurmarkt en c) het bestrijden van leegstand;
  4. het hervormen van de ‘gecombineerde vergunning‘ in de zin van het meer afstemmen van die vergunning op knelpuntberoepen op de arbeidsmarkt zodat op die manier meer mensen een wettig verblijf kunnen krijgen, ook in België.

Studie over niet begeleide minderjarige vluchtelingen 

Celine Graas  (Forum Bruxelles contre les inégalités)

Zij bracht een samenvatting van de resultaten van een ‘collaboratief actie-onderzoek’ dat ze samen met Lelubre Marjorie deed rond Niet Begeleide Minderjarige Vluchtelingen (NBMV) in Brussel. In dit type onderzoek werken academici samen met mensen uit het middenveld en werken ze het omzetten van aanbevelingen in concrete maatregelen.

  1. Zij noemde de NBMV’s een ‘zwervend publiek’ dat zowel op fysiek als op psychisch vlak ‘ronddwaalt’ en stelde dat, ook al heeft men een onderdak, daarmee het probleem van het zwerven niet opgelost is. Integendeel! Het is volgens Céline een illusie dit probleem aan te pakken zonder dat er rekening gehouden wordt met de primaire behoeften van deze jongeren. Zij hebben immers meerdere, met elkaar verweven behoeften waar de zorg zich moet aan aanpassen (en niet omgekeerd!).
  2. Ingaande op het beschikbare aanbod in het Brusselse Gewest stelde zij dat het van essentieel belang is om een reflectie op gang te brengen over de reële toegankelijkheid van de verschillende diensten en meer werk te maken van laagdrempeligheid en soepeler toegangsvoorwaarden.
  3. Ten derde pleitte ze voor de opening van een speciale opvang voor dakloze NBMV’s, een opvang die een bufferfunctie kan vervullen tussen de straat en het bredere zorgnetwerk, die een hechtings- of vertrouwensplaats kan zijn en een informatiepunt voor professionals en voor de jongeren zelf.

Céline is ook betrokken in een project om dergelijk opvangcentrum te openen.

Rechten en erkenning van daklozen

Filip Keymeulen (Diognes vzw) is auteur en straathoekwerker

Als derde spreker kwam Filip Keymeulen aan het woord. Filip is straathoekwerker en auteur van het boek ‘Alhambra’ (in het Nederlands) of ‘Coupés du monde’ (in het Frans).

Om te beginnen typeerde hij kort DIOGENES, de organisatie waar hij al heel wat jaren voor werkt, en de mensen die hij via zijn werk bereikt: ¾ heeft een verslavingsproblematiek, 30 à 40% leeft in psychische precariteit.

Pijnpunten zijn voor hem vooral:

  1. Het miskennen van het recht ‘om te zijn waar je bent’ en je vrij in de publieke ruimte te kunnen begeven en bewegen. M.a.w. de daklozen worden door de ordediensten geviseerd onder andere door het verbod op alcohol in publieke ruimtes en door gasboetes allerhande. Daardoor weten ze niet (meer) waar ze (dan wel) terecht kunnen.
  2. De sluiting – steeds vaker – van specifieke afdelingen voor drugs- of alcoholverslaafden in de Brusselse ziekenhuizen en de lange wachttijden voor een of andere behandeling.
  3. Het sluipend cynisme in de publieke opinie – ook in de media! – in de manier van denken en spreken over thuislozen en hoe men daardoor in de feite het individueel leed in Brussel nog vergroot.

Filip bracht in dat verband ook even de buurtcomités ter sprake. Bedoeld als een vorm van burgerparticipatie bestaat  er echter ook daar ongelijkheid of onevenwicht. Dit gebeurt o.m. door de samenstelling ervan: de meest kwetsbaren, zoals de sekswerkers of de verslaafden, zijn er ondervertegenwoordigd en missen daardoor een kans om hun ‘gedeelde of gemeenschappelijke’ problemen aan bod te laten komen.

Zijn algemeen besluit was: er is een serieuze ‘verharding‘ aan de gang in de toegankelijkheid van openbare diensten (OCMW’s of ziekenhuizen) en privé-initiatieven (verenigingen allerhande) en o.a. door de politiek die gevoerd wordt rond het verblijfsstatuut “maakt men in Brussel meer en meer mensen kapot”…

 

Na de toespraken was er gelegenheid tot het stellen van vragen en vertelden enkele aanwezigen eigen ervaringen in verband met de besproken thema’s. Nadien was er warme  soep met brood en toespijs, aangeboden door medewerkers van HoC, waarvoor dank!!

 

 

Unieke gelegenheid voor uitwisseling met film- & theatermakers

Komende maandag ontvangen we Michael De Cock en Dorothée Van Den Berghe in House of Compassion: een unieke gelegenheid om live uit te wisselen met deze bekende, geëngageerde film- en theatermakers.

Droom je net als ik van een theaterstuk over de bezetting van de Begijnhofkerk of een roman of film over de strijd van mensen zonder papieren, kom dan zéker nu maandag naar House of Compassion. Wie weet kunnen we samen deze twee mooie mensen op ideeën brengen.

Michael De Cock
Als journalist logeerde Michael De Cock ooit in de Brusselse Begijnhofkerk om de realiteit van mensen zonder papieren beter te leren kennen. “Zij profiteren niet van ons, maar wij van hén” kopte hij toen in Knack. Zijn uitgesproken engagement bleek later ook uit uit zijn artistiek werk. Zo toerde hij onder meer Europa rond met een theaterstuk over vluchtelingen waarbij hij het publiek opsloot in een vrachtwagen. Onder zijn impuls als artistiek leider programmeerde de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) baanbrekende stukken als “Mawda,” over de peuter in België die stierf door een politiekogel. En eveneens onder zijn beleid ging KVS een duidelijke koers varen met méér plaats voor minderheden, zowel in het publiek als op de planken. “Alleen verbeelding kan ons redden,” vindt Michael De Cock en dat is wat hij met zijn kunst ook tracht te doen.

Dorothée Van Den Berghe
Dorothée Van Den Berghe is een Brusselse filmregisseur en scenarioschrijver. Ook haar werk getuigt van een uitgesproken sociaal engagement. Zo leefde zij geruime tijd in een kraakpand in Nederland, een ervaring die haar inspireerde tot het maken van de film My Queen Karo. Haar meest bekende film, Meisje, sleepte meerdere prijzen en nominaties in de wacht.

> Schrijf je nu in voor de film Aller/retour met uitwisseling met Michael De Cock en Dorothée Van Den Berghe: www.houseofcompassion.be/inschrijving

Schone kleren – verslag zaterdag 6/5/2023

Auteur: S. Geldof —

Van mei tot en met juni staat in House of Compassion hedendaagse slavernij centraal. Tijdens deze wake focussen we op de arbeidsomstandigheden in de textielsector. 

De ineenstorting van het Rana Plaza-gebouw in Bangladesh, waarbij 1134 textielarbeiders het leven lieten is 10 jaar geleden. Wat is er sindsdien op het terrein veranderd? En waar blijft het vandaag nog fout lopen? En hoe kunnen we als consumenten en middenveldsorganisaties het verschil maken voor betere arbeidsomstandigheden en -voorwaarden?

Rana Plaza … dat nooit meer?

Sanna Abdessalem
Coordinatrice achACT
meer info: achacteurs@achact.be

AchACT is de tegenhanger van ‘Schone kleren campagne’, beiden zijn lid van ‘Clean Clothes Campaign’ het internationaal netwerk van organisaties die wereldwijd ijveren voor de rechten van de werknemers in de kledingindustrie.

Naar aanleiding van de 10e verjaardag van de Rana Plaza ramp in Bangladesh (waar 1.138 personen het leven lieten en 2.500 ernstig verwond toen een kleding fabriek instortte) voerden beide organisaties actie in de Brusselse Nieuwstraat .

Inderdaad, deze ramp is een duidelijk teken van het onrecht in de kleding sector: mensen werken tegen een hongerloon, in onveilige omstandigheden, quasi zonder sociale bescherming en mogelijkheden om hun basisrechten te laten gelden. Een analyse van deze sector leert dat het complexe netwerk van onderaannemings constructies het mogelijk maakt voor de opdrachtgevers en ultieme begunstigden om hun verantwoordelijkheden te ontlopen. Dit gebeurt in schril contrast met de kernprincipes van de Verenigde Naties ‘Bedrijven en Mensenrechten’ (J. Ruggie, 2011)

Enkele belangrijke vaststellingen na de catastrofe van Rana Plaza:: 

  • de arbeidsters, veelal vrouwen werkten in ongezonde en onveilige omstandigheden 
  • ondanks duidelijke tekens van gevaar voor instorting, hadden de meeste vrouwen geen keuze om niet te gaan werken – wegens hun extreem lage inkomen en de angst hun job te verliezen
  • deze arbeidsters hadden geen vakbond die hen vertegenwoordigt 
  • het bleek heel moeilijk om te bewijzen voor welke opdrachtgevers ze werkten (labels van de kledingmerken moesten uit het puin verzameld worden). 32 merken konden gelinkt worden aan de fabrieken van Rana Plaza; ze werden aangesproken op hun verantwoordelijkheid, enkel 12 echter hebben bevestigd klant te zijn in dit gebouw

Wat leveren acties en campagnes op? 

  • het heeft 2 jaar van campagne, mobilisatie van burgers en vakbonden gekost voor enige vorm van schadevergoeding uitbetaald werd aan de slachtoffers. Een fonds werd gecreëerd, waarin op vrijwillige basis bijdrages werden gestort, door sommige merken en grote bedrijven, die nochtans grote winsten halen uit deze sector. 
  • Ten gevolge van de instorting van Rana Plaza kwam een – nooit eerder gezien –  bindend akkoord tot stand rond de uitdagingen ivm veiligheid van fabrieken. Vandaag is het Internationaal Akkoord voor de Gezondheid en Veiligheid ondertekend door 195 bedrijven, betreffende 1500 fabrieken of 2 miljoen arbeiders in Bangladesh, het akkoord is net uitgebreid tot Pakistan.

Wat kunnen we doen? 

  • De overeenkomst is echter nog steeds vrijwillig en veel bedrijven weigeren de overeenkomst te ondertekenen. Toch produceren bijna 4 miljoen arbeiders kleding in Bangladesh en enkele miljoenen wereldwijd. Er is nog steeds druk nodig om bedrijven ertoe te bewegen de rechten van werknemers te respecteren (HIER vindt u meer info over hoe deze druk op te voeren).

De organisaties van Clean Clothes Campaign ijveren onder andere voor een https://www.achact.be/interpeller-les-enseignes-qui-refusent-de-sengager-pour-la-sante-et-la-securite-des-travailleur%c2%b7euses/betere traceerbaarheid van de verantwoordelijkheid van de opdracht gevende bedrijven in deze sector, oa door bewustmaking, maar ook door druk uit te oefenen op bedrijven en politieke beslissers voor een betere wetgeving die de plicht tot ketenzorg oplegt.

 

De ketenzorgwet

Laura Eliaerts
Beleidsmedewerker internationale dienst ACV
meer info: laura.eliaerts@acv-csc.be

Via enkele voorbeelden wees Laura ons erop dat het niet enkel in de kledingsector is dat het complexe netwerk van onderaannemingen het heel moeilijk maakt om bedrijven aansprakelijk te stellen, met als gevolg uitbuiting en schending van mensenrechten: zie bijv. het recente werf ongeluk van een school in Antwerpen; Tesla, Apple, Microsoft, Dell  e.a. werden voor de rechtbank gedaagd door Congolese families ivm lithium exploitatie; Borealis; Niger Delta: Shell (vervuiling van de leefwereld van inheemse bevolking). Soms worden hoopgevende resultaten geboekt, bijv. wanneer een rechtbank verder gaat dan de lokale afdeling van een multinational aansprakelijk te stellen maar eist dat het moederbedrijf garant staat voor preventieve maatregelen inzake milieu en mensenrechten.

Het concept van ketenzorg (Human Rights Due Diligence) is goed uitgewerkt en legt op dat het bedrijf in alle aspecten van zijn werking alert moet zijn en alles in het werk moet stellen voor het naleven van mensenrechten. Dit betekent bijv. ook dat ze in commerciële onderhandelingen er moeten voor zorgen dat de productie op billijke wijze vergoed wordt. 

Zowel op lokaal (federaal) als internationaal (Europees) zijn er wetten in de maak, waarbij belangengroepen zoals ACV de wetgevers appelleren op het maken van doeltreffende wetgeving. Zo ligt het debat in het Federale parlement, sinds het wetsvoorstel uit 2021 al een hele tijd stil… 

Men observeert ook dat sommige bedrijven onder de noemer ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)’ caritatieve initiatieven lanceren die echter niet bijdragen tot het aanpakken van de kernoorzaken van armoede en onrecht.

Kan de burger ook iets doen? 

Het ACV onderkent zeker de sturende kracht van de consument, maar gelooft vooral in het effect van een beter wetgevend kader. Ook wil men voorkomen dat bedrijven, indien de wetgeving in een land strenger wordt, hun toeleveranciers gewoon in een ander land gaan zoeken.

Uit de vragenronde: 

  • wetgeving focust op de bedrijven, maar welke verantwoordelijkheid voor de overheden? de vereiste van ketenzorg kan ingebouwd worden in de steeds strengere regels voor openbare aanbestedingen
  • waarom is er nog zo weinig vooruitgang, terwijl deze thematiek al 25 jaar geleden aangekaart is? via een systemische analyse van deze complexe problematiek kunnen ook andere hefbomen tot verandering geïdentificeerd worden. Zie Meadows, D. (2015) Denken in Systemen De 12 hefbomen tot verandering zijn gerangschikt volgens effectiviteit, waarbij het ingrijpen in parameters en hervormen van structuren redelijk onderaan in het lijstje voorkomen. 
  • kan solidariteit van werknemers in Europa ook bijdragen tot verandering?
    • Inderdaad het ‘fast fashion’ model wordt steeds meer binnen de bedrijfswereld in vraag gesteld (bijv in raden van bestuur)
    • tijdens de manifestatie van 23/4 in de Nieuwstraat riep een werknemer van een Belgisch bedrijf op voor meer solidariteit met de buitenlandse collega’s
  • is de kostprijs van een kledingstuk geen indicator van het al dan niet eerlijke loon voor wie het gemaakt heeft? 
    • de lage kostprijs laat inderdaad vermoeden dat te lage lonen deze mede mogelijk maken, maar omgekeerd is het niet zo dat een duurder kledingstuk garandeert dat een correct loon werd uitbetaald
    • het aandeel van de kostprijs die naar productie gaat is meestal heel beperkt (minder dan 1%) 

Meer info en inspiratie zijn te vinden in de brochure ‘Paal en Perk stellen aan de mensenrechtenschendingen door bedrijven’ – WSM 2019 

Concrete vragen over een merk? zie FASHION CHECKER