Camini, gastgemeente: een traject van collectieve wedergeboorte
Deelnemende en uitnodigende organisaties: Amitié Sans Frontières / Vriendschap Zonder Grenzen, België House of Compassion, Brussel Comune di Camini, Italië Eurocoop Camini “Jungi Mundu”, Italië
Donderdag 25 juni 2026 – van 12u00 tot 13u30 House of Compassion, Sint-Jan-de-Doper-au-Béguinage Begijnhofplein 1 – 1000 Brussel – België
Camini, een zeer klein Calabrees dorp met ongeveer 300 inwoners, dat decennialang met verdwijning werd bedreigd door ontvolking, heeft nieuw leven gevonden dankzij de opvang van migranten en hervestigingsprogramma’s. In de voorbije tien jaar heeft de gemeente een opmerkelijke ervaring van gemeenschapsontwikkeling opgebouwd die ver buiten de Italiaanse grenzen aandacht heeft getrokken. Als echte gastgemeente vormt Camini vandaag een voorbeeldige ervaring van sociale cohesie en intergenerationele territoriale vernieuwing.
Dit door gastvrijheid heruitgevonden dorp heeft met succes uitdagingen aangegaan die onoverkomelijk leken: de heropening van het schoolsysteem, demografische groei in een regio die wordt gekenmerkt door totale stagnatie of zelfs drastische bevolkingsdaling, de creatie van werkgelegenheid, en de duurzame verankering van nieuwe inwoners die ervoor kiezen om er te blijven, te werken, nieuwe activiteiten te ontwikkelen, er een gezin te stichten en actief deel te nemen aan het lokale leven, dat steeds meer openstaat voor de wereld.
Ter gelegenheid van hun institutioneel bezoek aan Brussel zullen de burgemeester van Camini, architect Pino Alfarano, en Rosario Zurzolo, vertegenwoordiger van de belangrijkste sociaal-economische actor van het gebied, de gemeenschap van de House of Compassion ontmoeten in de kerk van Sint-Jan-de-Doper-au-Béguinage om de bijzonderheden van deze ervaring toe te lichten. Gebaseerd op een synergie tussen verschillende lokale actoren toont deze ervaring aan dat een model van territoriale revitalisering gebaseerd op gastvrijheid duurzame en reproduceerbare resultaten kan opleveren in andere contexten. Camini laat zien hoe het mogelijk is om van solidariteit naar territoriale ontwikkeling te gaan door opvang om te vormen tot een hefboom voor economische, sociale en demografische heropleving.
Net als bijna duizend andere Italiaanse gemeenten die zich al meer dan vijfentwintig jaar inzetten voor opvangprogramma’s voor migranten en vluchtelingen, belichaamt Camini een geloofwaardig alternatief voor gesloten centra, waarvan de hoge kosten, inefficiëntie, schendingen van fundamentele rechten en milieuschade, evenals de controverses rond de mentale gezondheid van opgesloten personen, reeds goed gedocumenteerd zijn. In tegenstelling tot deze systemen – waaronder die welke recent aan de overkant van de Adriatische Zee in Shëngjin en Gjadër in Albanië werden opgezet op initiatief van de regering van Giorgia Meloni – is deze kleine Calabrese gemeente uitgegroeid tot een van de meest succesvolle voorbeelden van diffuse opvang in Italië, en draagt zij bij aan de revitalisering van een gebied dat wordt gekenmerkt door demografische achteruitgang en rurale exodus.
Deze ontmoeting krijgt een bijzondere betekenis in de aanloop naar de herdenkingen van het zogenaamde “mannen-tegen-steenkool”-akkoord, dat vanaf juni 1946 tienduizenden Italianen ertoe bracht naar België te emigreren in ruil voor steenkool voor de regering van hun land van herkomst – een land waar velen van hen nooit naar zouden terugkeren. Dit akkoord vormt een van de meest emblematische en dramatische hoofdstukken van de Italiaanse migratiegeschiedenis, die vandaag nog steeds te weinig bekend is in Italië. Vandaag hebben we de kans om meer constructieve verhalen te vertellen: niet alleen die van terugkeer naar de zuidelijke regio’s van Europa, maar ook die van gebieden die erin slagen nieuwe inwoners uit de hele wereld aan te trekken in plaats van hen te zien vertrekken.
In Camini kiezen jonge vrijwilligers, studenten van over de hele wereld, professionals en gepensioneerden er elke dag voor om een deel of het geheel van hun leven ter plaatse door te brengen en hun vaardigheden ten dienste te stellen van de gemeenschap. Deze ervaring getuigt van een echte circulariteit van levenslopen en van de mogelijkheid om te kiezen voor plaatsen die nog weinig bekend zijn, maar diep levendig, waar het mogelijk is om persoonlijke en collectieve projecten met betekenis op te bouwen.
Op slechts enkele tientallen kilometers verder, aan de andere kant van de Middellandse Zee, belichamen de detentiecentra die in Albanië zijn gebouwd een radicaal andere visie, gebaseerd op terugdrijvingen en de ontmanteling van het recht op asiel. Camini vertelt daarentegen een andere realiteit: die van sociale cohesie, gastvrijheid en gedeeld burgerschap. Deze ervaring toont aan dat deze waarden vorm kunnen krijgen – en zelfs hun sterkste uitdrukking kunnen vinden – in kleine gemeenten die de dramatische gevolgen van ontvolking en isolement ondervinden, en die zich volledig bewust zijn van de omvang van het werk dat nodig is, en al grotendeels is begonnen, om te voorkomen dat deze spiraal zich herhaalt.
Los van haar specifieke geschiedenis illustreert Camini hoe een gastgemeente kan uitgroeien tot een levend laboratorium voor sociale innovatie, burgerparticipatie en lokale ontwikkeling. De ervaring toont aan dat het mogelijk is om opvang, waardigheid, sociale cohesie en territoriale toekomst te combineren, terwijl men een concreet antwoord biedt op de uitdagingen van ontvolking die vele Europese regio’s treffen.
Wij verwachten u op donderdag 25 juni 2026, van 12u00 tot 13u30, om de ervaring van Camini te ontdekken in aanwezigheid van burgemeester Pino Alfarano en Rosario Zurzolo van de coöperatie Jungi Mundu, met inleidende bijdragen van Anna Lodeserto, Geneviève Frère en Lore Janssens.
Groeten aan de Europarlementsleden (MEP’s):
● Georgia Ilaria Iben Tramacere? (uitgenodigd) ● Tridico? (uitgenodigd) ● Princi? (uitgenodigd) ● Benedetta Scuderi (uitgenodigd) ● Marc Botenga? (uitgenodigd) ● Saskia Bricmont? (uitgenodigd)
De uitwisseling zal plaatsvinden in het Frans, Nederlands, Italiaans en Engels, in een gezellige sfeer met een kleine verfrissing.
Voor meer informatie of om uw aanwezigheid te bevestigen, kunt u schrijven naar: <coord@houseofcompassion.be>
Er zijn ook leuke persartikels : « In Camini zijn vluchtelingen geen probleem, maar een oplossing » De Volkskrant https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2021/in-camini-zijn-vluchtelingen-geen-probleem-maar-een-oplossing~v459437/
Foto : Celestino Gagliardi©
