“Mededogen is een verantwoordelijkheid”

Interventie van Natacha Mugisi Tchitembo tijdens het weekend Actie en Contemplatie, georganiseerd door House of Compassion in het Rock-in-Squat.

Beste leden van House of Compassion,
Beste deelnemers,
Beste broeders en zusters,
Ik dank u voor de uitnodiging die mij vandaag is gedaan.
Uw instelling draagt een sterke naam: House of Compassion,
Een huis, en een compassie.
Twee woorden die voor ons, vrouwen zonder papieren, geen concepten zijn, maar levensnoodzakelijke behoeften.

In de christelijke traditie is mededogen geen emotie, maar een verantwoordelijkheid.
Vandaag kom ik tot u spreken namens het Comité van Vrouwen zonder Papieren, waarvan ik een van de woordvoerders ben,
Namens het collectief De Echo van de Stem, waarvan ik de oprichtster ben,
Namens de bezetting De Goddelijke Genade, waarvan ik de initiatiefneemster en coördinatrice ben,
En namens al diegenen die men niet ziet, maar die God nooit is opgehouden te zien.

De werkelijkheid van vrouwen zonder papieren:
Een kwestie van menselijke waardigheid
De Kerk herinnert ons eraan dat
ieder mens geschapen is naar Gods beeld.
En toch leven in onze samenlevingen
vrouwen en kinderen zonder erkenning,
zonder veiligheid,
zonder rechten.

Een vrouw zonder papieren zijn,
is leven in dagelijkse angst:
angst voor controle,
angst voor verklikking,
angst voor uitzetting.

Sociaal
werken wij vaak in essentiële,
maar onzichtbare sectoren:
zorg, schoonmaak, begeleiding.

Cultureel
worden wij tot stilte gereduceerd.
Onze stemmen worden niet als legitiem beschouwd.

Politiek
zijn wij afwezig in de besluitvormingsruimtes,
terwijl de beslissingen ons rechtstreeks treffen.

Deze werkelijkheid is niet alleen sociaal.
Zij is moreel.
Zij is spiritueel.

Het woord als weg van bevrijding
In de Bijbel
begint God altijd met het horen van de kreet.
“Ik heb de ellende van mijn volk gezien,
Ik heb zijn kreet gehoord.”
(Exodus 3,7)

Ook wij hebben geroepen.
Maar lange tijd luisterde niemand.
Daarom hebben wij ervoor gekozen om collectief het woord te nemen.
Het woord is voor ons een daad van bevrijding geworden,
een daad van geloof,
een daad van geweldloos verzet.

De Onzichtbaren:
Wanneer zang gebed en protest wordt
Zo is het koor van het Comité ontstaan:
De Onzichtbaren

In de christelijke traditie
is zang een gebed.
Maar het is ook een proclamatie.
Onze liederen zijn hedendaagse psalmen.
Zij spreken over ballingschap,
over wachten,
over hoop.

Wanneer wij in de openbare ruimte zingen, doen wij wat de profeten deden: wij herinneren de samenleving aan haar verantwoordelijkheden.

Kunst en bewustzijn: de kandidaat zonder papieren
Onze weg kruiste die van kunstenares Anna Rispoli.
Met haar
namen wij deel aan een krachtige actie:
de symbolische kandidatuur
van een vrouw zonder papieren
een rol die ik belichaamde
“De burgemeester van de twintigste gemeente” tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.

Deze actie stelde een diep ethische vraag:
Kunnen we over rechtvaardigheid spreken wanneer een deel van de bevolking geen enkele politieke stem heeft?

Deze artistieke daad opende een ruimte voor reflectie,
niet tegen de instellingen,
maar om de gewetens wakker te schudden.

Wij hebben ook een memorandum geschreven waarin u onze verschillende eisen kunt terugvinden.

Een huis voor vrouwen en kinderen: De Goddelijke Genade
In mijn christelijke traditie
is het huis een heilige plaats.

Gezien de precaire situatie van de vrouwen van het Comité
en hun kinderen
is het idee ontstaan om een ruimte van opvang, veiligheid en heropbouw te creëren.
Zo is De Goddelijke Genade ontstaan.

Deze naam drukt onze diepe overtuiging uit:
waardigheid moet niet verdiend worden,
zij wordt door God geschonken.

De Echo van de Stem: Het Onzichtbare laten weerklinken in de instellingen
Het collectief De Echo van de Stem is ontstaan opdat onze woorden niet opgesloten zouden blijven.
Een echo
is een stem die door muren heen gaat.

In deze geest hebben wij
zeven burgemeesters ontmoet,
niet in een logica van confrontatie,
maar van verantwoordelijk dialoog.

Wij hebben hen een duidelijk project voorgesteld:
– de nood aan een gebouw,
– een waardige plek,
– een ruimte van gedeelde menselijkheid.

Conclusie
Een oproep tot actieve mededogen
Ik eindig met een oproep.
Mededogen is niet alleen een gevoel.
Het is een engagement.

Vandaag
vragen wij de Kerk niet om in onze plaats te spreken.
Wij vragen dat zij met ons meeloopt.

Want elke onzichtbare vrouw is een zuster.
Want elk kind zonder veiligheid is een kind van God.

Wij zijn hier.
Wij bestaan.
En wij zullen de echo van de stem blijven laten horen.

Ik dank u.

Foto van het koor van het Comité van Vrouwen zonder Papieren tijdens de afsluiting van de reflectiedagen “Actie en Contemplatie”, georganiseerd door House of Compassion op 9 en 10 januari 2026 in Rock-in-Squat.

Kerstboodschap van priester Daniel Alliët

“EEN KIND ZET JE NIET OP STRAAT. PUNT”!!!

Terwijl ik dit schrijf staat die zin heel klaar op het bord dat de “Reuzin van de Waardigheid van de Mensen Zonder Wettig Verblijf” in House of Compassion (alias Begijnhofkerk) voor zich uit houdt. En dit naast drie tenten waarin gezinnen zitten met samen 8* kinderen …… op straat gezet door de nieuwe wet van 01/08/’25 die zegt dat wie elders al asiel kreeg hier geen opvang meer kan krijgen, ook niet tijdens een asielaanvraagprocedure, … ook niet als ze uit Griekenland komen, ook niet als je weet dat de Belgische staat al tientallen keren veroordeeld werd omdat men ze terugstuurde naar Griekenland met zijn mensonwaardige opvang. Men zegt wel fier te zijn dat men het kinderrechtenverdrag ondertekend heeft, maar weigert de beslissing van rechters uit te voeren die verbieden die kinderen/gezinnen terug naar Griekenland te sturen… Een beetje zoals een politica die in ‘De Afspraak’ verklaarde dat wij westerse landen toch wel niet te bescheiden moeten zijn, ja zelfs fier mogen zijn dat wij in ’48 de Verklaring van de ALGEMENE MENSENRECHTEN gestemd hebben, …. waarbij het bij haar niet opkwam dat: terwijl alle westerse landen die dit in ’48 tekenden en toen nog kolonies hadden, in de jaren na ’48 nog vele miljarden uitgaven om die kolonies zo lang mogelijk te houden (in naam van… de Mensenrechten?), en dat sommige koloniale mogendheden er dan nog vele duizenden gedood hebben (cfr. Nederland nog 300.000; en in Parijs werden er op 17 oktober ’61 nog 100 protesterende Algerijnen in de Seine gegooid).


Foto : Geneviève Frère

Enkele jaren geleden protesteerden we vele maanden lang met het bord: “Een kind sluit je niet op. Punt”, tot dit dan ook gestopt werd. Nu is er de slogan nodig van: “Een kind zet je niet op straat”… Kwestie van ‘vooruitgang’ (sic)?… op de glijbaan in de migratiepolitiek?!? Vroeger waren er de bewogen voetbalmatchen België–Nederland, om ter meeste goals te maken. Nu is het de concurrentie Nederland–België qua migratiepolitiek… om ter meest slechte punten te scoren… en zo aan de wereld/kandidaat-asielzoekers te zeggen: nee, hier ben je niet welkom.

Maar eigenlijk moesten we niet wachten tot die nieuwe wet van 1 augustus er was om kinderen op straat te zien. In De Standaard van 13/11/’25 staat te lezen: in de eerste 10 ½ maand van 2025 werden al 150 baby’s opgevangen in de Samusocial, en tussen 1/9 en 12/11/’25 moest Samusocial 2.164 (of 613 families) op straat zetten wegens plaatsgebrek; begin september zelfs een gezin met een baby van 18 maanden, en een andere week van september 100 mensen die ze geen onderdak konden geven (waaronder 30 kinderen!). “In een welvaartsstaat kunnen we toch niet accepteren dat moeders met kleine kinderen en zelfs baby’s op straat belanden”, zegt de directrice Sarah de Limanchine… maar HET GEBEURT wel! En in diezelfde maand zegt de federale regering dat ze met hun besparingspolitiek niet meer tussenkomt in de winteropvang van de grote steden, waardoor Brussel het nu ook nog zonder die bijdrage moet oplossen… ook voor heel wat ‘binnenlandse vluchtelingen/armen’ die van het binnenland op de Brusselse straten belanden.

We vieren Kerstdag… een kind/gezin op straat. En we zweren als het ware: dat mag niet, met Kerst een kind/gezin op straat.

Nee, dat mag niet, dat mag nooit: een gezin op straat zetten, ook niet buiten Kerstdag. DANK voor wat je doet opdat dit niet zou moeten gebeuren.

Een Zalige Kerstdag, en een Goed Nieuwjaar 2026

Daniel Alliet

*3 kinderen jonger dan 10 jaar zijn vandaag nog steeds in House of Compassion, wij hopen nog altijd op een plaats voor hen in een centrum.


Foto: Geneviève Frère: Actie “slaapzak” voor het Justitiepaleis met Amnesty, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Platform Bel Refugee en House of Compassion (met deelname van de leden van de Paulusgemeenschap).

Actie voor waardige opvang

13 november 2025 – Justitiepaleis – Speech Eva

Goeiemorgen allemaal. Dank jullie wel om hier te zijn, zo vroeg, en in de kou. Ik ben Eva van Amnesty, en jaren geleden kwam ik zelf als vluchteling naar België, op zoek naar veiligheid. Ondanks deze frisse ochtend voel ik nu vooral de warmte van jullie aanwezigheid en solidariteit.

Vandaag sta ik hier niet alleen, maar als deel van iets groters: een gemeenschap die weigert te vergeten wat menselijkheid betekent. We zijn hier met Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Amnesty International, Ciré, BelRefugees en House of Compassion, en met vele bezorgde burgers.

Waarom zijn we hier bij het Justitiepaleis, met onze slaapzakken in de hand? Om actie te voeren voor waardige opvang. Omdat bijna 1.800 mensen die bescherming zoeken vandaag letterlijk op straat moeten slapen. Omdat zelfs gezinnen met kinderen door de overheid in de kou worden gezet.

We rollen onze slaapzak uit op de stoep van het Justitiepaleis, om een stil maar krachtig signaal te geven aan onze regering. Om te tonen: dit is wat er gebeurt als recht geen ruimte meer krijgt. We laten samen zien dat we het niet eens zijn met een beleid dat mensen op de vlucht in weer en wind op straat laat slapen. Want opvang is geen gunst, het is een recht.

Wat betekent het om opvang te krijgen? Opvang is meer dan een plek om te slapen: het is een eerste stap naar rust, veiligheid, en stabiliteit. Wie geen opvang krijgt, verliest meer dan een bed, en basisvoorzieningen zoals eten en gezondheidszorg. Die persoon verliest de kans om te herleven. Zonder een veilige plek blijft er enkel overleven, en worden mensen gedwongen te slapen onder bruggen, in stations, in kraakpanden. Dat betekent onveiligheid, gezondheidsproblemen en wanhoop. En dat in een stad die haar ogen sluit, in het hart van Europa.

Wat ooit een tijdelijk tekort was, heeft onze regering laten uitgroeien tot een mensonterend beleid.  De situatie dreigt deze winter te verergeren. In Brussel wordt op 15 november het jaarlijkse winterplan geactiveerd. Maar net nu de temperaturen dalen, heeft de federale regering de financiering voor winteropvang stopgezet.

Terwijl middenveldorganisaties op hun tandvlees zitten, weigert de regering te investeren in structurele oplossingen. Dat is een politieke keuze. En politieke keuzes kunnen veranderen. Daarom richt ik mij nu rechtstreeks tot onze regering met 3 eisen:

  • Opvang voor iedereen: iedereen moet deze winter een dak boven zijn hoofd hebben.
  • Herstel van de budgetten voor winteropvang: geef steden en organisaties de middelen om levens te beschermen. Zeker in steden zoals Brussel en Gent moet lokale opvang voldoende ondersteund worden.
  • Respect voor de wet: al meer dan 10.000 keer hebben rechters in België de overheid bevolen om het recht op opvang te respecteren. Wie daar recht op heeft, moet die opvang ook effectief krijgen.

Vandaag rollen wij symbolisch onze slaapzak uit, om te tonen wat er gebeurt wanneer de overheid haar verantwoordelijkheid neerlegt. Maar wij weigeren te accepteren dat dit het nieuwe normaal wordt. We staan hier om te herinneren aan wetten die er al zijn, aan rechten die gelden voor iedereen. Recht heeft pas betekenis als het voor iedereen geldt. En iedereen verdient waardige opvang.

Dank aan iedereen die hier vandaag staat: burgers, advocaten, terreinwerkers, mensen met een vluchtverhaal. Jullie zijn het bewijs dat solidariteit leeft in ons land. Samen eisen we dat België niemand in de kou laat staan.

Voor ik het woord doorgeef, stel ik voor dat we samen Brussel wakker maken met onze boodschap. Laat ons luid en duidelijk scanderen! Wat willen we? OPVANG! Wanneer? NU!

Dank jullie wel!

Speech door Eva Davidova, woordvoerder Amnesty International Vlaanderen en bestuurder Vluchtelingenwerk Vlaanderen

 

***

 

Ter info:

De actie op 13 november 2025 aan het Justitiepaleis in Brussel is de eerste van een reeks acties die het middenveld zal organiseren dit najaar:

  • Op 14 november voeren advocaten en magistraten actie aan het Justitiepaleis want “Justitie verstikt”
  • Op 17 november is er de lancering van een campagne door Samusocial en Ligue des Familles: Jamais un enfant dans la rue
  • Op 5 december, aan de vooravond van sinterklaas, voeren verschillende vrijwilligers actie in hun gemeente met de boodschap: #geenkinderenopstraat

 

Partners middenveld: samenwerking tussen Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Amnesty International, Ciré, BelRefugees en House of Compassion. Met de steun van organisaties zoals Dokters van de wereld en La Ligue.

Foto : Geneviève Frère

Een gebaar dat weerklank vindt

“Gisteren was het mijn beurt in de Begijnhofkerk. Enkele dakloze mensen kwamen binnen en liepen naar de tentoonstelling over Gaza [rond het Heilig Hart van Jezus]. Daar kusten ze de poppen die de overleden kinderen voorstellen. ” — Pieter, vrijwilliger bij House of Compassion
Dat stille, aangrijpende gebaar weerklinkt in andere acties elders.
Enkele weken geleden ontvingen we de Catholic Workers uit Amsterdam. Hun aanwezigheid smeedde een waardevolle band tussen onze engagementen in Brussel en die in Amsterdam. Tijdens die ontmoeting ontdekten we hun rouw- en verzetsprocessies, waarin de poppen kinderen worden, en de statistieken gezichten krijgen. (Lees het getuigenis van Ilmira https://korrelzout.noelhuis.nl/…/wie-zwijgt-stemt-toe/)
Vlakbij House of Compassion trekt de gemeenschap De Goede Bijstand elke zondag na de mis van 11 uur in een stille processie voor Gaza. Op zondag 10 augustus zal het al de dertiende processie zijn. Dertien keer dat ze in stilte wandelen.
Caption : Geneviève Frère

Sabine, reuzin van de waardigheid. Eerste uitstap. Naar het Schumannplein.

15 juli 2025. Sabine heeft haar eerste buitenlandse reis achter de rug. Een reis naar het hart van Europa, het Schumannplein in Brussel. In de Begijnhofkerk staat ze al een tijdje te trappelen van ongeduld. Ze wil iets doen met haar naam en haar gestalte : ‘Reuzin van de Waardigheid’.  Half juni is ze in  House of Compassion getuige geweest van vijf dagen ‘Hongeren voor Rechtvaardigheid in Palestina’. Noem het ‘Hongeren voor de waardigheid van elke Gazaan’. Waardigheid van elke mens, met of zonder papieren. Daar staat ze voor.

Die waardigheid wordt geschonden in Israël.  De hele wereld ziet en weet het. Gaza is een puinhoop geworden. Veel puin, weinig hoop. Duizenden mensen zijn vermoord. In de gebouwen van het Schumannplein geraken de Europese leiders het niet eens om sancties te treffen tegen Israël. En evenmin om het Associatieverdrag met Israël stop te zetten. Gaza is Oekraïne niet. Wie zei ooit weer :”It’s the economy, stupid!” ? Maar het voetvolk denkt anders. Vandaag maken enkele honderden dat duidelijk op het Schumannplein. Sabine zal er ook zijn. Samen met ons.

Het begint al vroeg in de morgen. Eric is vroeg opgestaan om artikel 2 van de Europese grondwet af te drukken en op kartonnen borden te kleven.  Artikel 2 zegt iets over de grondwaarden waarmee de E.U haar beleid bepaalt: eerbied voor de menselijke waardigheid, mensenrechten, vrijheid, democratie, gelijkheid en rechtvaardigheid. Dat staat zo op papier. Papier is geduldig. In de handen van Sabine heeft Various een vlag bevestigd met hetzelfde artikel erop.  Ze krijgt nog andere slogans op haar lijf bevestigd. Er zijn spelden tekort. Maar het lukt. Ze is klaar om te vertrekken.  Eric kruipt onder haar rok. Voor één keer mag dat. Daar is  niets mis mee. Zo komt ze op gang. Daniël, Marcel, Stephane, Jean-Claude, Luc, Olympia, Mia, Hilde, Walbert en Omar,  trekken met haar mee.  Alles verloopt op wieltjes. Letterlijk. Tenminste voor haar. Wie met haar meegaan, rollen niet maar stappen, en trekken aan de koorden vooraan, om haar bergop te krijgen, en achteraan om haar bergaf  te remmen. Ook Brussel is een heuvelland voor reuzinnen. Maar daar heeft zij zelf geen last van.

Gaan we wel ver genoeg geraken? We vragen het ons af. Ordediensten zijn meestal niet zo happig op dit soort evenementen. We stappen en trekken over de Brouckère, voorbij twee agenten. Ze stonden erbij en ze keken ernaar. Verder de Schildknapenstraat omhoog, voorbij de kathedraal, tot het kruispunt met Wetstraat en Koningsplein.

Een politiecombi houdt halt. De omgeving van het Koninklijk Paleis en het Parlement is neutraal terrein. Geen manifestatie wordt geduld. Ook geen kartonnen artikel 2 – borden.  De korpschef wordt gebeld om raad te vragen. Maar een waardige reuzin op wieltjes vergezeld door een aantal geweldloze 65+ activisten vormt blijkbaar geen bedreiging voor de Belgische staat. Hoogstens wat onrust. Hopelijk toch.  De tocht wordt voortgezet. Door de Brederodestraat, Troonstraat, Wetstraat tot aan het Schumannplein. We zijn er!

Daar komt Sabine !! in al haar waardigheid, tussen de grote groep betogers,    de kop er ver bovenuit gestoken. Palestijnse vlaggen, sjaals, banners en plakborden kleuren de omgeving. Er wordt gescandeerd. Speeches en getuigenissen volgen elkaar op. Ze krijgt veel aandacht. “Wie is dat ? Wat doet die hier?“  Dezelfde vragen, met telkens hetzelfde antwoord. “Ze is één van de honderd reuzen van Brussel. Zij komt uit de Begijnhofkerk, House of Compassion, en vertegenwoordigt, zoals elke reus of reuzin, een bepaalde groep van de bevolking. Ze is zelf ‘vreemdeling’ – geweest? -, en vertegenwoordigt  de vreemdeling, migrant en vluchteling met of zonder papieren. En zij ijvert voor hun waardigheid, de waardigheid van elke mens. En dus ook voor die van de Gazaan en de Palestijn.  Daarom komt ze hier mee betogen. Ook al is ze iets groter uitgevallen dan wij.”

“OK, c’est chouette!” “Courage!” Voilà. Zo weet men het ook.

Ze is, later op de middag,  zonder kleerscheuren weer thuis geraakt. Een politiecombo, een andere, heeft haar heel vriendelijk een stukje mee begeleid en de juiste en veilige weg getoond, buiten de neutrale zone. Ze heeft onderweg tweemaal het hoofd moeten buigen. Niet voor de ordediensten, maar voor een laaghangende boomtak, en elektriciteitskabel. Bij aankomst kreeg ze opnieuw haar hoofd op de juiste plaats. Dat is meestal zo als je thuis komt. Alleen haar kapsel heeft wat schade geleden.  Misschien kan ze haar naamgenoot en evenbeeld, zelf kapster, te hulp roepen. Vrouwen onder elkaar weten hoe dat moet.

Nu staat ze weer te glunderen op haar vaste stek in het House of Compassion.  En wacht – met een beetje ongeduld – tot ze weer eens buiten mag.

Jan Reynebeau

📸 Fotocredit: Stéphane Lagasse

Dossier Digitale Exclusie, Brussels Platform Armoede

Digitopia .. en wie niet mee kan? verslag 1/6/2024

Auteur– Karel Verhoeven

Sprekers:

  • Paul Laurent van Espace Publique Numérique (EPN) in Schaarbeek
  • Barbara Goethals van Brussels Platform Armoede
  • Daniël Flincke van Lire et Ecrire vzw

Paul Laurent belicht dat elke inwoner van Schaarbeek langs een Espace Publique Numérique terecht kan om op internet te gaan. Indien nodig wordt daar onder begeleiding op laagdrempelige wijze getoond hoe bijvoorbeeld administratieve stappen digitaal te ondernemen.

Paul en twee Schaarbeekse getuigen vertellen over drempels, onmacht, wanhoop, sociaal isolement maar ook over herwonnen zelfvertrouwen, verwachte vertrouwelijkheid, onderlinge hulp.

Het publiek van Espace Publique Numérique is zeer verscheiden.

Zie ook: https://www.cpas-schaerbeek.brussels/inscrivez-vous-aux-ateliers-numerique-du-cyberogier/

Barbara Goethals van Brussels Platform Armoede belicht hoe toegang tot cultuur, vervoer, huisvesting, bijstand dienstverlening, steun of kortom rechten steeds meer verschuift van fysieke loketten naar digitale toegangspoorten. Maar ook hoe armoede impact heeft op verschillende levensdomeinen die onderling meestal negatief op elkaar inspelen waarbij digitalisering heeft op zijn beurt ook impact op alle levensdomeinen. Dit levert uitsluiting en hogere drempels op.

Het Brussels Platform Armoede en de acht Brusselse verenigingen waar mensen in armoede het woord nemen, werkten twee jaar lang rond digitale uitsluiting. Zij verzamelden getuigenissen, belichten drempels en uitdagingen, voeren actie en komen tot aanbevelingen en goede praktijken.

Het verslag kreeg de vorm van een aantrekkelijke, visuele website, die u in 2 talen kan raadplegen:

https://bpa-digidossier.my.canva.site/nl

https://bpa-digidossier.my.canva.site/fr

 

Daniel Flinker van  Lire et Écrire Brussel situeert het probleem met het het digitale in een groot deel van het dagelijkse leven. Menselijk contact tussen essentiële dienstverlening en gebruiker wordt gereduceerd zoal niet opgeheven. Verlies aan autonomie en niet opnemen van rechten zijn het uitvloeisel van digitalisering door de strot van de maatschappij gejaagd. Immers de helft van de bevolking is digitaal kwetsbaar.

Het is deze problematische context van een hoofdstedelijke ordonnantie in 2022  uitgevaardigd om alle regionale diensten te verplichten om digitaal beschikbaar re zijn, die het vuur aan de lont steekt.

Dit project is katalysator van ongenoegen bij ‘alles digitaal’. Het wordt sinds twee jaar symbool van vereniging in woede van het verenigingsleven en talrijke burgers. Zij verzetten zich samen tegen nog meer digitaal en komen op voor behoud van fysieke loketten. Tegenover digitale ambities van het regionale bestuur komen zij op met een palet democratische militante acties. Dat zijn publicaties, open brieven, brieven, duizenden mails, aanplakbrieven, debatten, manifestaties…

Niettemin is deze Brusselse ordonnantie is van kracht geworden. Niettegenstaande een sterke mobilisatie van het burgerlijke middenveld garandeert  de ordonnantie geen behoud van toegankelijke regionale en gemeentelijke kwaliteitsvolle loketten en bereikbare telefoondiensten.

Merkwaardig is dat elke campagnefase de autoriteiten dwong de ordonnantie te herzien en te doen evolueren. Tussen het klad en definitieve tekst is belangrijke vooruitgang bekomen dank zij  volksdruk.

In feite kan het verzet tegen de ordonnantie als kantelpunt bekeken worden. Gedurende jaren werd  maatschappelijke digitalisering uitgevoerd zonder discussie. Terwijl wat loketten betreft alleen beloften gedaan werden. Verzet tegen Brusselse digitalisering heeft toegelaten een basis te leggen  voor een ideologische en organisatorische basis om deze tendenzen om te keren. De omstandigheden lijken nu rijp om een concrete verbetering van toegankelijkheid van essentiële diensten. En wat betreft de digitale kwestie is een echt publiek debat aangegaan. Het moet nu op grote schaal gevoerd worden om gezamenlijk plaats te geven aan het digitale in de maatschappij.

De komende maanden zal de actie rond ‘de mens eerst’ opnieuw gelanceerd worden om vier machtsniveaus aan te spreken via aangepaste acties:

  • Op het Brusselse (gemeentelijke & gewestelijke) niveau is het doel de nieuwe politieke meerderheden te verplichten echt nieuwe loketten te openen.  De strijd tegen de Brusselse digitale ordonnantie wordt niet verlaten. De actieve verenigingen in de beweging zijn aan het afstemmen en met advocaten. Al dan niet een verzoek indienen om vernietiging van deze discriminerende maatregel bij het Grondwettelijk Hof zal voor einde augustus 2024 genomen worden.
  • Op federaal niveau wordt lobbywerk bij de verkozenen gepland. De ambitie is in de Belgische Grondwet het recht te laten neerleggen om het internet niet te gebruiken.
  • Tenslotte wordt op Europees niveau een actie gelanceerd om een moratorium in te stellen tegen digitalisering van wezenlijke diensten. Hieromtrent wordt een open brief in zes talen aan de Europese autoriteiten opgesteld. Onderzoekers met internationale reputatie en Europese verenigingsplatformen patroneren het initiatief. Het idee is een maximum aan professoren en verenigingen met hun naam de tekst onderschrijven waarna hij gepubliceerd zou worden onder vorm van een open brief in dagbladen van verschillende Europese landen. Op termijn zou deze tekst in een petitie kunnen omgevormd worden die alle burgers kunnen onderschrijven.

Meer over de campagne: https://lire-et-ecrire.be/Participez-a-la-campagne-l-humain-d-abord-en-2024

Iedereen recht op wonen! – verslag zaterdag 4/5/2024

Auteur: S. Geldof —

Art. 3 van de Brusselse huisvestingscode stelt: IEDEREEN HEEFT RECHT OP EEN BEHOORLIJKE WONING

en toch is dit recht in de praktijk niet voldaan voor een aantal groepen, die ook de ‘onzichtbaren’ genoemd worden: mensen zonder papieren, mensen die de gevangenis verlaten, mensen die uit hun huis gezet worden. Zij kwamen getuigen over hun ervaringen. Ook een vertegenwoordiger van de Brusselse Bond Recht op Wonen was aanwezig en reageerde. 

La Voix des Sans Papiers  (VSP) ijvert al 10 jaar voor de rechten van de eerste doelgroep. Mensen wiens asielaanvraag geweigerd is hebben geen enkel recht: als hen onrecht aangedaan wordt, kunnen ze bijv. niet naar de politie gaan. Wat hen uiteraard heel kwetsbaar maakt. En toch… sinds de wet-Onkelinx uit ’93 kunnen gemeentebesturen leegstaande gebouwen opvorderen voor daklozen, helaas wordt die zelden toegepast. Tijdens hun 10 jarige bestaan heeft VSP al 23 gebouwen bezet, waar ze telkens ook weer uitgezet worden. Voor hen is regularisatie op basis van duidelijke en permanente criteria de oplossing uit deze onhoudbare situatie. 

Rock in Squat is een ander collectief dat een honderdtal mensen zonder papieren, waaronder veel alleenstaande vrouwen en kinderen groepeert. Ze vormen een heterogene groep, wat hun kracht is, vertellen Rim, Nezha en Emmerance. Momenteel verblijven ze, met steun van de gemeente, in een gebouw aan de Kroonlaan waar ze echter binnenkort weer moeten wijken voor een opvangcentrum van Fedasil. Ook bij hen wegen de uitzettingen en het gebrek aan een ankerplaats heel zwaar, praktisch (bijv. verlies van belangrijke papieren) en mentaal (kinderen worden losgerukt uit hun school context). Zij vragen een duurzame oplossing, mededogen van de Belgische bevolking. 

Loïc Manche van de Brusselse Bond voor het Recht op Wonen (BBRW) beaamt dat de wet-Onkelinx het legale kader biedt om alvast het recht op wonen te laten gelden en dat regularisatie een duurzame oplossing zou bieden. 

Philippe Defeyt is mede oprichter van Plateforme Sortants de Prison, een vzw die mensen die de gevangenis mogen verlaten, begeleidt in, o.a. hun zoektocht naar een woning. Sommigen hebben gelukkig een netwerk waar ze terecht kunnen, anderen helemaal niet. Zij ondervinden in de praktijk dat het huidige systeem van het gevangeniswezen hen niet echt voorbereidt op deze situatie. Vaak hebben ze geen geldige identiteitskaart, krijgen ze enkel medicatie voor 3 dagen mee, en vaak is het tot het laatste moment onduidelijk of iemand vervroegd vrij kan komen. Het platform beschikt over 4 à 5 woningen voor tijdelijke opvang en 6 vrijwilligers. De begeleiding begint idealiter al 1 jaar op voorhand, zodat men kan zicht krijgen op de noden van de persoon. Concreet begeleiden ze hen bij de praktische zaken zoals contracten afsluiten bij leveranciers en andere administratieve stappen zetten. Hun aanpak is altijd complementair aan andere, bestaande vormen van hulpverlening. 

Ze ondervinden vooral dat er een tekort is aan 1 persoons woonsten, inderdaad, na een lang leven in gemeenschap hunkert men naar een eigen ruimte. Er is een enorme schaarste op de markt en soms gelden er extra beperkingen voor deze doelgroep. De morele, warm menselijk steun die de vrijwilligers brengen is van onschatbare waarde om de re-integratie in de maatschappij te realiseren!

Tam Blodiau van het Front Anti-expulsions leert ons er 3 types van uitzettingen zijn: (1) Juridische uitzettingen (11 per dag in Brussel) omwille van achterstallige huur (2) administratieve uitzettingen omwille van niet conformiteit van de woning (3) beëindiging van huurcontracten omwille van renovatie, waarna de huurprijs verdubbelt, zelfs verdrievoudigt, en zo dus de facto niet meer toegankelijk is voor de persoon die er woonde. Mensen die uit hun huis gezet worden kan je beschouwen als slachtoffers van geweld, het is heel ingrijpend, zeker als je er alleen voor staat. Ook in de rechtbank ondervinden zij een vorm van geweld, in de manier waarop ze bejegend of beschreven worden. Het Front ijvert dan ook voor geen uitzettingen uit te voeren zonder herhuisvesting (gemiddeld duurt het 11 maanden voor iemand opnieuw een stabiele woning vindt). Ze wijzen er ook op dat het aandeel sociale woningen in België veel lager is dan in de buurlanden: 7% t.o.v. 18% in Frankrijk (waar men spreekt van een crisis) en 30% in Nederland. Kan je als maatschappij tolereren dat een fundamenteel recht als dat op huisvesting is de facto gedicteerd wordt door de privé markt?

Veel mensen kunnen hun huur niet meer betalen. Loïc van BBRW verwijst naar het rooster van referentiehuurprijzen, dat aangeeft of een woning aan een aanvaardbare prijs wordt verhuurd. Deze is echter opgesteld op basis van effectieve huurprijzen en weerspiegelt dus de markt, eerder dan een richtlijn te stellen. Men vraagt een meer correcte maatstaf (niet gedicteerd door vraag en aanbod). Zij stellen ook vast dat, in de rechtspraak rond huurgeschillen, er minder evenwicht is tussen de partijen, dan bijv. bij de arbeidsrechtbank waar werknemer en werkgever op gelijke voet staan. 

Bij de vragenronde wordt geopperd om de strijd op de verschillende fronten te combineren, zodat ze elkaar versterken. Ons sociaal systeem is niet echt afgestemd op de realiteit, en op vele vlakken zelfs disfunctioneel.  Er is nood aan een globaal opkomen voor de rechten van onzichtbaren. Deze ontmoeting gaf inderdaad een duidelijk zicht op de ervaringen van de betrokkenen en mogelijke pistes tot verbetering.   

 

Na afloop kon iedereen aanschuiven aan de lange tafel voor een lekkere verse soep, brood en beleg. Mensen met en zonder papieren konden samen aan één tafel, impressies en verdere ideeën uitwisselen.

 

Omdat iedereen telt! – verslag zaterdag 2/3/2024

Auteur: L. Valgaeren —

Op zaterdag 2 maart ll. ging in het ‘House of Compassion’ te  Brussel de eerste van een reeks ‘ontmoetingen’ door rond het  thema ‘Verbinding’, meer bepaald rond de slogan ‘Omdat iedereen telt! Extreemrechts, nee bedankt!’.

Mark Michiels, coördinator van de Louis-Paul Boon-kring die ook in het Brusselse actief is, startte met een korte schets van de campagne rond extreemrechts. Die gaat oorspronkelijk terug naar het eind van de jaren ‘90 toen het Vlaams Blok zich op de kaart zette toen commissaris De Mol van Schaarbeek die zich kandidaat stelde in Brussel. Dit feit vormde toen de aanleiding voor een actie van ca. 250 verenigingen die in het Brusselse krantjes tegen het Vlaams Blok in de brievenbussen postte.

Ondertussen zijn we maart 2024 en zou het Vlaams Belang volgens recente opiniepeilingen 28% van de kiezers halen. Onder meer dit vooruitzicht heeft gemaakt dat er een campagne gestart is van meerdere organisaties onder de titel ‘Het verborgen gelaat’.  Deze campagne probeert de publieke opinie te sensibiliseren voor de verborgen agenda van extreemrechts en de kiezers aan te zetten in het najaar niet voor extreme partijen te stemmen.

Daarbij verwees Mark Michiels, bij wijze van voorbeeld, naar de politieke beslissingen die recentelijk door de regering Meloni in Italië genomen zijn en die duidelijk een bedreiging vormen voor de democratie aldaar en in het bijzonder voor de rechten van mensen die het in dat land zo al moeilijk hebben.

Willen wij het hier bij ons niet zo ver laten komen en de mensen die al in moeilijke omstandigheden moeten leven (o.m. wonen, energie, werk, gezondheidszorg) niet nog verder de dieperik induwen, dan moet er dringend actie ondernomen worden.

Het model dat de campagne ‘Het verborgen gelaat’ daarbij voorstaat is de dialoog: met elkaar spreken, luisteren naar elkaar, samen nadenken en eventueel actie ondernemen. Daartoe werd ondertussen allerhande materiaal aangemaakt zoals een krant, een vormingsaanbod van twee voormiddagen op verschillende locaties, een gezelschapsspel en worden er verschillende culturele projecten opgezet o.m. met dichters.

Het gezelschapsspel is specifiek ontwikkeld om de dialoog met mensen met een andere visie aan te gaan en in de mate van het mogelijke samen in beweging te komen. Het spel werd trouwens in de voormiddag met de aanwezigen kort uitgeprobeerd en gaf de nodige animositeit aan het gebeuren.

 

Christijn Terlingen, coördinator van Hart Boven Hard  stelde de beweging voor.  Zij profileert zich sinds 2014 als een beweging van, door en  voor het volk, als een basisdemocratie als het ware. Ze stelt duidelijk dat het er in onze samenleving anders aan toe kan gaan dan door een radicale of rechtse politiek maar onderstreept daarbij uitdrukkelijk dat dat vooral lokaal moet gebeuren en in stappen.

Christijn gaf daarop in met concrete voorbeelden van  (geplande) plaatselijke acties en benadrukte daarbij het belang van het verbreden van de sociale strijd, ook op parlementair niveau, beroep te doen op de creativiteit van mensen en verenigingen en te focussen op diversiteit van het beoogde publiek, daarbij zeker de vluchtelingen niet vergetend.

Belangrijke momenten van ‘Het Groot verzet’ zijn : grote manifestaties, de ‘rode driehoekacties’ (naar analogie van de rode driehoek die bepaalde groepen tijdens het naziregime moesten opspelden omdat zij buiten de gangbare maatschappelijke normen vielen) en het ronselen van ‘verzetslieden’, d.w.z. mensen die bereid zijn in actie te komen tegen het dreigend extremisme. Zo zal er onder meer op 24 maart e.k. een grote anti-discriminatiebetoging doorgaan aan Brussel-Centraal. Vandaar ook de oproep is: allen daarheen!

Verder werd het boek van Marijke PersooneWiens belang‘ toegelicht, het geeft duidelijk inzicht in een aantal belangrijke thema’s in het partijprogramma van Vlaams Belang, dat beweert op te komen voor gewone mensen. Je vindt er informatie over ‘de welvaartstaat’, wie schrijft het partijprogramma? wat is ‘solidarisme’? Wat zijn consequenties voor het middenveld?  In haar boek stelt Persoone ook echte sociale alternatieven voor en geeft ze voorbeelden van kleine verzetsdaden. Dit is dus ook een rijke bron van informatie voor wie het gesprek over extreemrechts wil aangaan.

 

Om de samenkomst af te sluiten werd er warme soep en een broodmaaltijd aangeboden wat door alle aanwezigen erg gewaardeerd werd, te meer omdat het niet bepaald warm was in de kerk. Langs deze weg dus nogmaals hartelijk dank aan allen die zich zowel inhoudelijk als praktisch ingezet hebben voor het welslagen van deze bijeenkomst!!